Tussen 1778 en 2022 veranderde het Vlaamse landschap ingrijpend. Dat blijkt uit een recent onderzoek van het Instituut Natuur- en Bosonderzoek (INBO) onder leiding van Luc De Keersmaeker waarin historisch landgebruik werd geanalyseerd met behulp van artificiële intelligentie. Met de software OrthoSeg zijn drie belangrijke kaartreeksen verwerkt: de Ferrariskaart (1778), de Dépôt de la Guerre-kaart (1873) en de MGI-kaart (1969), telkens vergeleken met de actuele landgebruikskaart van 2022.

De resultaten spreken voor zich. Heide en duinen, die in de 18de eeuw nog 12% van Vlaanderen besloegen, krompen tot minder dan 1%. Bossen bleven in oppervlakte stabiel rond 10%, maar verschoven sterk in locatie. Akkers gingen van 60% naar 30%, terwijl graslanden meer dan verdubbelden door de zogenaamde Agricultural Invasion. Bebouwing en tuinen namen explosief toe: van 2% in 1778 naar 20% vandaag. Meer dan de helft van de open kustduinen verdween door urbanisatie en infrastructuur.

Opvallend is dat slechts 20% van Vlaanderen in 250 jaar tijd hetzelfde landgebruik behield. Dankzij de historische databank LOKSTAT, met gemeentegrenzen uit 1850, konden de kaarten nauwkeurig gegeorefereerd worden. Dit maakte betrouwbare vergelijkingen mogelijk en leverde een uniek inzicht in de evolutie van het Vlaamse landschap.

Het volledige rapport en de interactieve kaarten zijn beschikbaar via het INBO.